Η Δρ. Annette Goodheart (1935-2011), ήταν ψυχολόγος από την Santa Barbara της Καλιφόρνιας. Ξεκίνησε να ειδικεύεται στην Γελωτοθεραπεία στα τέλη της δεκαετίας του 60′ και υπήρξε η δημιουργός ενός θεωρητικού προγράμματος για την χρήση του εθελοντικού προσποιητού γέλιου.
Δημιούργησε ένα ολόκληρο σύστημα τεχνικών για το πώς να χρησιμοποιούμε το γέλιο με σκοπό την απελευθέρωση και κατά συνέπεια και την ανακούφιση από δυνατά και καταπιεσμένα συναισθήματα.

Η Καθαρτική  Γελωτοθεραπείαα της περιλαμβάνει 4 βασικά βήματα.
1. Πρώτο, σύνδεση με τα συναισθήματα σου.
2. Δεύτερο, απελευθέρωσή τους μέσω της κάθαρσης.
3. Τρίτο, επανεξέταση της συναισθηματικής κατάστασης ή εμπειρίας καθώς η χημική ισορροπία του σώματος επιτρέπει πιο καθαρή σκέψη των γεγονότων.
4. Τέλος, δράση ως προς το γεγονός με βάση την λογική.

 

Σας παραθέτουμε ένα σύντομο παράδειγμα της Δρ. Goodheart εν δράσει:

 

H ακόλουθη συνέντευξη, οργανώθηκε από την Antoinette May, και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Επιστήμη του Μυαλού” τον Σεπτέμβριο του 1998.
Πολλοί άνθρωποι που σας βλέπουν για πρώτη φορά, σας βλέπουν να γελάτε. Βλέπουν μια κυρία στην μέση της σκηνής ή στο κέντρο ενός δωματίου να ξεκαρδίζεται στα γέλια. Αυτό το επιδιώκεται για να χαλαρώσετε το κοινό σας;
ANNETTE GOODHEART:  Όχι, το κάνω για να χαλαρώσω τον εαυτό μου. Το κάνω για μένα.
Φαίνεται να έχει όμως αντίκτυπο και στο κοινό σας, μιας και σε μικρό χρονικό διάστημα γελάνε και εκείνοι παρέα με σας.
ANNETTE GOODHEART:  Φυσικά, αφού το γέλιο είναι άκρως μεταδοτικό. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι στο κοινό  χρειάζονται έναν λόγο για να γελάσουν. Μερικοί γελάνε αμέσως, αλλά οι περισσότεροι είναι νευρικοί. Συζητάνε μεταξύ τους ενώ γελάω ” Ποια είναι αυτή η γυναίκα πάνω στην σκηνή που γελάει χωρίς  λόγο; Είναι τρελή; ” Αισθάνονται ιδιαιτέρως αμήχανα, αλλά αυτό είναι ένα κομμάτι του τι θέλω να δείξω. Αυτή η αμηχανία προσφέρει στο κοινό μια άμεση και αποτελεσματική εμπειρία για το τι πρόκειται να παρουσιάσω.
Αυτή η αμηχανία προκαλείται διότι βρίσκεστε εκτός ελέγχου;
ANNETTE GOODHEART: Τις περισσότερες φορές, ναι. Στην πραγματικότητα, το γέλιο είναι συνδεδεμένο με τον έλεγχο: πότε γελάμε, πώς γελάμε, με τι γελάμε, ποιός μας κάνει να γελάμε, γιατί σταματάμε να γελάμε, πώς σταματάμε να γελάμε- όλα αυτά έχουν να κάνουν με τον έλεγχο, παρά το γεγονός ότι, το γέλιο ως γέλιο είναι η πλήρης απώλεια του ελέγχου.
Όμως καταφέρνετε να κάνετε τους ανθρώπους να γελάνε από την αρχή και μερικοί γελάνε τόσο πολύ που στο τέλος κλαίνε.
ANNETTE GOODHEART: Αυτό είναι αναμενόμενο, αφού το γέλιο και το κλάμα δεν είναι καθόλου αντίθετα. Υπάρχει μια συνέχεια. Και μόλις συνειδητοποιήσουμε ότι το γέλιο δεν προέρχεται από την χαρά, τότε μπορούμε να αντιληφθούμε πώς το γέλιο και το κλάμα βρίσκονται το ένα δίπλα στο άλλο.
Τι εννοείτε με το “γέλιο δεν προέρχεται από την χαρά”;
ANNETTE GOODHEART: Ο William James το είχε τοποθετήσει εξαιρετικά:  “Δεν γελάμε επειδή είμαστε χαρούμενοι, είμαστε χαρούμενοι επειδή γελάμε.” Το γέλιο δεν προέρχεται από την χαρά, αλλά πηγάζει από την ένταση, το άγχος και τον πόνο.
Έχω παρατηρήσει στις ταινίες κυρίως, ότι οι άνθρωποι γελάνε τις πιο ακατάλληλες στιγμές.
ANNETTE GOODHEART: Φυσικά. Αλλά γιατί είναι ακατάλληλες;
Διότι το γέλιο δεν χωράει στην τραγωδία ή σε ό,τι συμβαίνει στην οθόνη.
ANNETTE GOODHEART: Σωστά. Και εδώ πάλι έχουμε την θεώρηση ότι οι άνθρωποι γελάνε μόνο όταν είναι χαρούμενοι.
Πάντα πίστευα ότι οι άνθρωποι γελάνε στις θλιβερές σκηνές διότι είναι νευρικοί με αυτό που διαδραματίζεται, μιας και εγώ πιάνω τον εαυτό μου να γελάει όταν είμαι νευρική.
ANNETTE GOODHEART: Ακριβώς. Γι αυτό ακριβώς πρόκειται. Για παράδειγμα δουλεύω με την θεωρία ότι μερικές φορές το γέλιο ισορροπεί τις χημικές ενώσεις του σώματός μας που παράγονται από τον φόβο. Ένα διαφορετικό είδος γέλιου θα ισορροπήσει την εσωτερική χημική διεργασία που προέρχεται από τον θυμό.  Αυτά τα αρνητικά συναισθήματα παράγουν στρεσσογόνες χημικές ενώσεις στο σώμα μας, αλλά η φύση μας χάρισε πολλά φυσικά καθαρτικά για να εξισορροπούμε αυτές τις διεργασίες όπως το γέλιο, το κλάμα, τον ιδρώτα, το τρέμουλο, το χασμουρητό και την αγριότητα.
Με άλλα λόγια, όχι μόνο το γέλιο, αλλά όλες οι παραπάνω μορφές κάνουν καλό στην υγεία μας.
ANNETTE GOODHEART: Ναι, έτσι πιστεύω.

Πάντα σας ενδιέφερε αυτή η οπτική;
gelioANNETTE GOODHEART: Ναι, μόνο που στην αρχή το έκανα με ένα πινέλο. Μερικές φορές, όπως ένας ζωγράφος, ερωτευόμουν ένα κομμάτι του καμβά μου, αλλά για να ολοκληρωθεί ο πίνακας, έπρεπε πρώτα να βγάλω αυτό το κομμάτι έξω. Το να το άφηνα, θα ήταν σα να ερωτευόμουν με μια φράση και να προσπαθώ να γράψω ένα βιβλίο γύρω από αυτήν. Η δυσκολία ήρθε γιατί ήμουν τόσο συνδεδεμένη, κατά την διάρκεια της εσωτερικής μου διάσπασης στο να το αφήσω πίσω μου. Το να συνδέεσαι με τα συναισθήματα σου για κάτι συγκεκριμένο, είναι η αφετηρία της διαδρομής προς την κάθαρση.
Η ζωγραφική είναι μια διαδικασία αντιμετώπισης του εαυτού σου, όπως και η συγγραφή και κάθε άλλη δημιουργική προσπάθεια. Πρέπει να δεις τον εαυτό σου ξανά και ξανά, καθώς αντικρίζεις τον άδειο καμβά ή την λευκή σελίδα. Αυτό που έκανα όταν ζωγράφιζα ήταν να παίζω με τα χρώματα. Πετούσα χρώμα στον καμβά και παρατηρούσα τι μου έλεγε. Είχαμε έναν διάλογο- κι αυτό άλλωστε κάνω και στην θεραπεία.
Η οποία είναι;
ANNETTE GOODHEART: Η θεραπεία της Κάθαρσης που εξασκώ, περιλαμβάνει 4 βασικά βήματα. Πρώτα έρχεσαι σε επαφή με τα συναισθήματα σου. Δεύτερον, τα απελευθερώνεις μέσω της Κάθαρσης. Τρίτον, επανεξετάζεις το γεγονός ή την εμπειρία που είναι συνδεδεμένη με τα συναισθήματα, κάτι που τώρα είναι εφικτό, αφού η χημική εξισορρόπηση του σώματος σου, σου επιτρέπει να σκεφτείς με περισσότερη διαύγεια. Τέταρτον, ανάλογα με την κατάσταση αντιδράς προς όφελος σου.
Από ζωγράφος το να γίνετε θεραπεύτρια πρέπει να ήταν ένα μεγάλο βήμα. Πώς ήρθε αυτή η αλλαγή;
ANNETTE GOODHEART: Δεν ήταν και τόσο μεγάλο βήμα, διότι υπάρχουν πολλές ομοιότητες. Για παράδειγμα, αυτό που κάνω μέσα στην δουλεία μου, είναι τέχνη. Και χρησιμοποιώ πολλές ίδιες τεχνικές με αυτές των καλλιτεχνών. Ένα παράδειγμα είναι ο τεχνικός όρος της “Επαναπλαισίωσης” στους θεραπευτές, μια λέξη που προέρχεται καθαρά από τον καλλιτεχνικό κόσμο και σημαίνει ακριβώς το ίδιο και στους 2 τομείς: να τοποθετείς κάτι διαφορετικό γύρω από το περιεχόμενο ώστε να το παρατηρήσεις από μια νέα οπτική.
Αλλά υπάρχουν πλεονεκτήματα στην τέχνη της θεραπείας τα οποία δεν τα βρίσκεις στην τέχνη της ζωγραφικής. Ο λόγος που εγκατέλειψα την ζωγραφική ήταν γιατί ήταν μοναχική. Όταν ξεκίνησα θεραπεία μετά το τέλος του γάμου μου, άρχισα να συνδέομαι όλο και περισσότερο με τους ανθρώπους. Σύντομα, αυτό που κατάλαβα ήταν ότι θέλω να δουλεύω με ανθρώπους.
Μόλις ολοκλήρωσα την εκπαίδευση μου και έγινα θεραπεύτρια, συνειδητοποίησα ότι δεν μου έλειπε η ζωγραφική καθόλου. Δεν υπήρξε κενό: ό,τι έκανα με την ζωγραφική, το έκανα με τους ανθρώπους.
Πώς οδηγήθηκες στο γέλιο;
ANNETTE GOODHEART: Η μητέρα μου γελούσε πολύ το ίδιο και η μητέρα της. Μεγάλωσα με πολύ γέλιο γύρω από το οικογενειακό τραπέζι. Η οικογένεια μας δεν ήταν τόσο δεμένη, ωστόσο γελούσαμε πολύ. Πιστεύω ότι το γέλιο μας έσωσε.
Όσον αφορά στην δουλειά, εστιάσατε στο γέλιο από την αρχή;
ANNETTE GOODHEART: Από την αρχή είχα εστιάσει στην κάθαρση και το γέλιο ήταν το ευκολότερο μέσο να το πετύχω. Χρησιμοποιούσα το γέλιο ως θεραπευτικό εργαλείο για περίπου 8 χρόνια όταν ενημερώθηκα ότι ο Norman Cousins θα εξέδιδε ένα βιβλίο πάνω στην θεραπευτική του τεχνική που βασιζόταν στο γέλιο. Επίσης, τον συνάντησα και το συζητήσαμε διεξοδικά.
Οπότε επρόκειτο για μια ιδέα που ήταν η ώρα της να υλοποιηθεί 
ANNETTE GOODHEART: Ακριβώς. Είχα αναρίθμητες ευκαιρίες στην ζωή μου. Μερικές τις άρπαξα, μερικές όχι, αλλά ότι κι αν έκανα ήταν κατά βάση σε ασυνείδητο επίπεδο. Αυτήν την φορά όμως είχα πλήρη συναίσθηση του τι έκανα. Ξεκινούσα την επιχείρηση του γέλιου. Επέστρεψα από την συνάντηση μαζί του και αμέσως επικοινώνησα με το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια. “Πώς θα σας φαινόταν ένα εργαστήριο πάνω στο γέλιο;” τους ρώτησα. Και γέλασαν.
Και εκείνο το γέλιο αποδείχτηκε μεταδοτικό;
ANNETTE GOODHEART: Ναι. Ξεκίνησα το εργαστήριο και άνθρωποι που το παρακολούθησαν με καλούσαν να το επαναλάβω στα νοσοκομεία, στους συλλόγους, στις εκκλησίες, στα κέντρα διασκέδασης και ούτω καθεξής. Δεν ήταν πολύ διαφορετικό από ό,τι έκανα έως τώρα στις ατομικές μου συνεδρίες για χρόνια, αλλά τώρα πολλοί περισσότεροι έδειχναν ενδιαφέρον. Είχαν πραγματοποιηθεί σεμινάρια πάνω στο χιούμορ και παλαιότερα αλλά ποτέ πάνω στο γέλιο.
Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο γέλιο και στο χιούμορ;
ANNETTE GOODHEART: Ναι, και αυτή η διαφορά αποτελεί το κλειδί στο να αναγνωρίσουμε την θεραπευτική ιδιότητα του γέλιου. Το χιούμορ είναι πνευματώδες, είναι ο τρόπος που βλέπουμε τον κόσμο. Έχουν γίνει πολλές έρευνες πάνω στο χιούμορ, αλλά δεν υπάρχει συμφωνία στο τι είναι αστείο. Εσύ θεωρείς κάποια πράγματα αστεία, εγώ θεωρώ κάποια άλλα, επειδή έχουμε διαφορετική αίσθηση του χιούμορ. Μπορεί να συμπέσουμε σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο θα εξακολουθούν να υπάρχουν βασικές, ατομικές διαφορές. Οι Ρώσοι διασκεδάζουν με τελείως διαφορετικά πράγματα από ότι εμείς. Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα σε κάποιον που ζει στη Νέα Υόρκη και κάποιον που ζει στην Καλιφόρνια. Το τι θεωρεί ένας άντρας αστείο, είναι πολλές φορές διαφορετικό από αυτό που θεωρεί μια γυναίκα. Και οι διαφορές συνεχίζονται.
Από την άλλην πλευρά το γέλιο είναι παγκόσμιο. Είναι μια ολοκληρωτική διαδικασία που εμπεριέχει κάθε σημαντικό σύστημα του σώματος. Το γέλιο είναι πνευματικό, φυσιολογικό και συναισθηματικό. Δεν είναι διανοητικό, με εξαίρεση στους ενήλικες αφού βιώσουν το γεγονός που τους προκάλεσε γέλιο. Ας σκεφτούμε τα μωράκια όταν γελάνε, κι ας εστιάσουμε σε αυτό το είδος γέλιου. Όταν βλέπουμε ένα μωρό να γελάει, κανένας δεν λέει: “Tι πνευματώδες χιούμορ, που έχει αυτό το μωρό!”
Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ότι το χιούμορ μας προκαλεί γέλιο, αλλά στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Και θα αποκτούσαμε περισσότερες ευκαιρίες να γελάσουμε, αν δεν έπρεπε να συμφωνήσουμε στο τι είναι αστείο. Το γέλιο δεν χρειάζεται λόγο ύπαρξης- αντιθέτως το γέλιο είναι, παράλογο, ασυνάρτητο και αυθόρμητο. Το γέλιο υπάρχει για το γέλιο. Τα παιδιά είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα πάνω σε αυτό, διότι πρώτα μαθαίνουν να γελάνε και ύστερα αναπτύσσουν την αίσθηση του χιούμορ, το οποίο είναι ένας παιχνιδιάρικος διανοητικός τρόπος να συνδεθούν με τον κόσμο.
Ποια είναι τα οφέλη στην υγεία μας όταν γελάμε;
ANNETTE GOODHEART: Πολλά. Αρχικά διευρύνει την διαστολή του καρδιοαγγειακού συστήματος, που μας βοηθάει να είμαστε ευλύγιστοι. Κυρίως, όταν γελάμε, η καρδιά μας αυξάνει τους χτύπους της και την πίεση του αίματος. Αυτό είναι υπέροχο για τα καρδιακά αγγεία που δημιουργούν και καθορίζουν την πίεση του αίματος. Γνωρίζουμε ότι τα 4-χρονα παιδάκια γελάνε περίπου 500 φορές την ημέρα, ενώ οι ενήλικες γελάνε περίπου 15 φορές την ημέρα. Αν γελούσαμε τόσο συχνά όσο τα παιδιά, θα είχαμε την καρδιά και την πίεση ενός 4-χρονου παιδιού.
Επίσης, καθώς το διάφραγμα μας συσπάται λόγω του γέλιου, τα εσωτερικά μας όργανα μαλάζονται, το μασάζ αυτό τα διατηρεί λειτουργικά, αφράτα και ζουμερά. Καθώς μεγάλες ποσότητες οξυγόνου εισέρχονται μέσα μας, το αίμα μας οξυγονώνεται σε υψηλά επίπεδα. Οι εκπνοές μας έχουν ταχύτητα 70 χλμ/ώρα, οπότε όλο μας το αναπνευστικό σύστημα γυμνάζεται. Επιπροσθέτως, χάνουμε τον έλεγχο των μυών μας και έτσι το σκελετικό μας σύστημα χαλαρώνει.
Τέλος, πιστεύω ότι το γέλιο ενεργοποιεί τον εγκέφαλο μας να παράγει ειδικές ορμόνες τις λεγόμενες Βήτα Ενδορφίνες, οι οποίες μειώνουν τον πόνο και τα επινεφρίδια μας παράγουν κορτιζόλη, η οποία είναι φυσικό αντιφλεγμονώδες που βοηθάει στην καταπολέμηση της αρθρίτιδας.
Αυτό ισχύει και για το γέλιο που προέρχεται από το πείραγμα και το γαργαλητό;
ANNETTE GOODHEART: Ναι, ωστόσο το πείραγμα και το γαργαλητό μπορεί να είναι επίπονα, οπότε το γέλιο που προκαλείται είναι ένας τρόπος για να αντιμετωπίσουμε τον πόνο. Το γέλιο δεν σημαίνει απαραίτητα και ότι διασκεδάζουμε με ό,τι μας συμβαίνει.
Βασικά, το πείραγμα εμπεριέχει πληροφορίες για κάτι που κάποιος έχει πολύ δυνατά συναισθήματα-συνήθως αρνητικά συναισθήματα- και να αποκαλύπτουμε αυτές τις πληροφορίες χωρίς άδεια. Τώρα, αν η σχέση μας με τον άλλον είναι ιδιαιτέρως στενή τότε μπορεί να έχουμε πάρει μια άγραφη άδεια στο να πειράξουμε τον άλλον. Σύζυγοι, εραστές, φίλοι συνήθως “παίζουν” με τον πόνο του άλλου έχοντας άδεια. Αλλά το να πειράζουμε κάποιον χωρίς άδεια για να προκαλέσουμε γέλιο είναι χειριστικό και ελεγκτικό.
Το να “παίζουμε” με τον πόνο του άλλου είναι κάτι συνηθισμένο στην κουλτούρα μας και σίγουρα δεν καλλιεργεί εμπιστοσύνη. Αντιθέτως, κάνει τους ανθρώπους να μην αποκαλύπτουν τους εαυτούς τους με φόβο μήπως και προδοθούν. Κανένα παιδί δεν μας δίνει άδεια να το πειράξουμε, και πολύ συχνά το κάνουμε με αποτέλεσμα το παιδί να αναπτύσσει τεράστια εσωστρέφεια και ντροπαλότητα. Μερικοί ενήλικες που βίωσαν πειράγματα ως παιδάκια τους τρομοκρατεί το γέλιο, τόσο των άλλων όσο και το δικό τους. Περιγελάστηκαν τόσο πολύ στο παρελθόν που πλέον αντιδρούν αρνητικά στο γέλιο.
Kαι το γαργαλητό;
ANNETTE GOODHEART: Ας το πάρουμε ως εξής. Τα ρατσιστικά, ηλικιακά και σεξιστικά αστεία είναι μορφές διανοητικού περίγελου. Το πείραγμα, λοιπόν, είναι μια μορφή συναισθηματικού περίγελου.  Από την άλλη, το γαργαλητό είναι μια μορφή σωματικού περίγελου. Όταν ήμουν νέα μαμά, γαργαλούσα τα παιδιά μου επειδή γέλαγαν. Πίστευα ότι το γέλιο τους αυτό πήγαζε από χαρά. Οπότε το να τους προκαλώ γέλιο, νόμιζα ότι τα έκανα χαρούμενα και άρα ήμουν καλή μητέρα. Τα γαργαλούσα πάρα πολύ και τώρα εύχομαι να μην το έκανα. Δεν είχαν επιλογή όταν τα γαργαλούσα, οπότε τα θυματοποιούσα για να εξυπηρετήσω τις δικές μου ανάγκες. Θεωρώ ότι το γεγονός ότι οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν δυσκολία στο να αγγίξουν ο ένας τον άλλον, συνεπάγεται στο ότι σε νεαρή ηλικία ο φυσικός τους χώρος με κάποιον παρόμοιο ή απειλητικό τρόπο υπέστη εισβολή.

Σε κάποια θεραπευτικά σας εργαστήρια έχετε εισάγει την αποκάλυψη ντροπιαστικών εμπειριών, σωστά;
ANNETTE GOODHEART: Μάλιστα. H ντροπή είναι μια ελαφριά μορφή φόβου και είναι μια παγκόσμια κατάσταση. Κάθε κουλτούρα έχει προσδοκίες από τα μέλη της- Είσαι υποχρεωμένος να κάνεις αυτό και εκείνο και το άλλο- και όλοι μας προσπαθούμε να ζήσουμε με βάση αυτές τις προσδοκίες. Η ένταση πηγάζει από την απόσταση που υπάρχει ανάμεσα σε αυτές τις προσδοκίες και στο ποιοι πραγματικά είμαστε. Αυτή απόσταση δημιούργει αυτόν τον φόβο που ονομάζουμε ντροπή.
Ο Charlie Chaplin το είχε αποτυπώσει αυτό με μεγάλη επιτυχία. Πάντα πόζαρε με τόση περίτεχνη ευγένεια, όμως ήταν κουτός. Θυμάμαι εκείνη την σκηνή όπου παρουσιαζόταν ως ένας τόσο πεινασμένος άνθρωπος, που αποφασίζει να φάει το παπούτσι του, με περίτεχνη ευγένεια όμως. Η διαφορά του τι στην πραγματικότητα ήταν (ένας πεινασμένος άνθρωπος) σε σχέση με την καλλιτεχνική του συμπεριφορά ήταν αυτό που δημιουργούσε την ένταση και έκανε το κοινό να γελάει. Το χιούμορ του Chaplin, το οποίο βασίζεται στην ντροπή είναι παγκόσμιο.
Μοιάζουμε με εκείνον τον πεινασμένο άνθρωπο. Σε κάποια στιγμή, αντιλαμβανόμαστε ότι το να προσποιούμαστε, να ποζάρουμε και να  πλασαριζόμαστε δεν βοηθάει. Όλοι κάνουμε λάθη, όλοι πέφτουμε, και μερικές φορές δεν συναντάμε τις προσδοκίες της κουλτούρας μας. Με το να ακούμε τις ντροπιαστικές στιγμές κάποιου τρίτου και να μοιραζόμαστε τις δικές μας και να γελάμε, δημιουργούμε μια πανέμορφη σύνδεση. Η αναγνώριση ότι κανένας μας δεν είναι τέλειος, το γέλιο που πηγαινοέρχεται, η συντροφικότητα που δημιουργείται είναι υπέροχα θεραπευτικά στοιχεία.
Έχετε αναφέρει στα σεμινάρια σας “Επειδή είσαι δυστυχισμένος, δεν σημαίνει ότι δε μπορείς να απολαύσεις την ζωή σου!” Τι εννοείτε με αυτό;
ANNETTE GOODHEART: Ότι μπορεί να έχουμε ελάχιστο έλεγχο στα γεγονότα της ζωής μας, αλλά πιστεύω ότι έχουμε επιλογή στο πώς αποφασίζουμε να αντιδράσουμε σε σχέση με αυτό. Το ότι κάτι λείπει και μας προκαλεί δυστυχία δεν σημαίνει ότι δε μπορούμε να βρούμε χώρο για να έχουμε χαρά στην ζωή μας. Όλοι έχουμε αυτήν την δύναμη. Δεν είμαστε αβοήθητοι, έρμαια των συναισθημάτων μας. Μπορούμε να είμαστε σοβαροί με τα προβλήματα μας ή μπορούμε να τα απολαμβάνουμε. Αν είναι να έχουμε προβλήματα, γιατί να μην το απολαύσουμε; Ο καθένας μπορεί να το κάνει. Δουλεύω με ανθρώπους που έχουν καρκίνο και τους βοηθάω να απολαύσουν την διαδικασία του να έχεις καρκίνο.

Πώς μπορείς να απολαύσεις τον καρκίνο;
ANNETTE GOODHEART: Τι επιλογές υπάρχουν; Ένας άνθρωπος έχει καρκίνο. Δεν προτείνω να γελάει με τον εαυτό του επειδή έχει καρκίνο. Το θεραπευτικό γέλιο έχει να κάνει με την απελευθέρωση της έντασης που προκαλείται από το πρόβλημα. Με άλλα λόγια, αν το άτομο αυτό νιώθει κατάθλιψη εξαιτίας του προβλήματος αυτού, τα συναισθήματα της κατάθλιψης γίνονται κομμάτι της ασθένειας, και την επιδεινώνουν. Τα αρνητικά συναισθήματα δεν είναι μέρος της λύσης αλλά του προβλήματος.
Μπορείτε να μου δώσετε ένα παράδειγμα;
ANNETTE GOODHEART: Μια γυναίκα ήρθε και με βρήκε σε ένα εργαστήριο μου και κλαίγοντας μου ζήτησε ότι θα ήθελε να γελάσει με τον καρκίνο των ωοθηκών που την ταλαιπωρούσε. Της πρότεινα να πει “Έχω Καρκίνο των ωοθηκών Χι ! Χι!” Το “Χι Χι” το ένιωθε στο επίπεδο του κεφαλιού οπότε δεν γέλασε. Τότε της πρότεινα να ασχοληθούμε με τα πιο χαμηλά ενεργειακά της κέντρα. Ξεκινήσαμε ξανά λοιπόν, με το “Έχω καρκίνο των ωοθηκών Χε! Χε!” αυτό βγήκε από το επίπεδο του λαιμού, οπότε πάλι δεν γέλασε. Συνέχισε με το “Έχω Καρκίνο των ωοθηκών Χα! Χα!” Και πάλι τίποτα. Τελικά, κατέβηκε στην περιοχή των ωοθηκών και είπε “Έχω Καρκίνο των ωοθηκών Χο! Χο!” Σε εκείνο το σημείο “χτύπησε” την ένταση από την πηγή της. Ήταν ένας παιχνιδιάρικος πόνος και αυτό την έκανε να γελάσει. Σύντομα άρχισα να γελάει πιο συχνά και αυθόρμητα και αισθανόταν καλύτερα με την ιδέα ότι έχει καρκίνο. Ο Charlie Chaplin πίστευε ότι η φόρμουλα του γέλιου ήταν να μετατρέπει τον πόνο σε παιχνίδι. Αυτή είναι η μέθοδος που χρησιμοποιώ για να βοηθήσω τους ανθρώπους να γελάνε με το “μη αστείο”.
Tο γέλιο μας κάνει να νιώθουμε καλύτερα, αλλά τι προσφέρει στο σώμα μας;
ANNETTE GOODHEART: Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο σώμα και στο συναίσθημα. Γνωρίζουμε ότι η Βήτα Ενδορφίνες τις οποίες ανέφερα προηγουμένως, αποτελούν φυσικό φάρμακο για την καταπολέμηση του πόνου. Πιστεύω ότι προκαλούνται από το γέλιο. Ο  Norman Cousins, ο οποίος υπέφερε από αγκυλωτή σπονδυλίτιδα, που είναι ιδιαιτέρως επίπονη, ανακάλυψε ότι 15 λεπτά γέλιου του επέτρεπε να κοιμάται χωρίς πόνο και χωρίς αναλγητικά για περίπου 2 ώρες.
Οι άνθρωποι πάντα λένε ότι αισθάνονται καλύτερα μετά το γέλιο. Για το οποίο πιστεύω ότι ένα ποσοστό προέρχεται από τις ενδορφίνες. Είχα μια ηλικιωμένη κυρία σε προχωρημένο μάθημα γέλιου που είχε 80 προ-καρκινικούς δερματικούς μώλωπες και τους οποίους είχε καυτηριάσει. Ήταν μια επίπονη διαδικασία, διότι ο ιατρός της θεωρούσε ότι το να πάρει νοβοκαϊνη θα ήταν επικίνδυνο. Αποφάσισε να ακολουθήσει την θεραπεία του γέλιου ως εναλλακτική. Και δούλεψε για εκείνη. Με την δεύτερη καυτηρίαση, η ενδορφίνη απελευθερώθηκε και αισθάνθηκε ελάχιστο πόνο.
Αυτό είναι αξιοθαύμαστο, αλλά αυτά τα περιστατικά συμβαίνουν συχνά;
ANNETTE GOODHEART: Βεβαίως. Συχνά δουλεύω με ανθρώπους που βρίσκονται σε μετεγχειρητικό στάδιο ανάρρωσης. Και το γέλιο τους βοηθάει πολύ. Τις προάλλες δούλεψα με έναν άνθρωπο που μόλις είχε αφαιρέσει έναν όγκο σε μέγεθος σταφυλιού από το γόνατό του. Συμφωνήσαμε ότι εάν χρειαζόταν, θα χρησιμοποιούσαμε τοπική αναισθησία κατά την διάρκεια των συναντήσεων μας και ήταν διατεθειμένος να ξοδέψει παραπάνω χρήματα ώστε να έχει δικό του δωμάτιο στο νοσοκομείο για να μπορούμε να δουλέψουμε ανενόχλητα.
Ήμουν εκεί όσο το δυνατόν πιο σύντομα μετά το πέρας του χειρουργείου, καθόμουν μαζί του και τον παρατηρούσα να πιέζει το γόνατό του. Τον συμβούλευσα να λέει “Ωχ” καθώς το πιέζει. Κάθε φορά που το έκανε, γελούσε. Είναι πολύ ενδιαφέρον και αξιοθαύμαστο, το πόσο εύκολα γελάνε οι ενήλικες μόλις παραδεχτούν και αποδεχτούν τον πόνο.
Όποτε του έλεγα να το λέει πιο δυνατά και εκείνος να φωνάζει “Ωωωχχχχχ!” Και μετά γέλαγε και γέλαγε. Στην πραγματικότητα έπαιζε με τον πόνο του. Καθώς περνούσε η ώρα, έβαζε όλο και περισσότερη πίεση για να νιώσει τον πόνο. Προς το τέλος, πέρασε ο γιατρός του για να τον εξετάσει και τον ρώτησε πως είναι. Εκείνος απάντησε “Μια χαρά!” και έκανε μια κλοτσιά με το πόδι του.  Ο γιατρός ξαφνιάστηκε τόσο που σχεδόν πήγε να πέσει. Όταν ανάρρωσε, με πλησίασε ο γιατρός του και μου είπε ότι δεν είχε ξανασυναντήσει ποτέ κάτι παρόμοιο.
Κάτι παρόμοιο κάνουν και τα μωρά και τα παιδάκια. Δίνουν σημασία στον πόνο τους. Τον μοιράζονται με όλους, μέχρι να νιώσουν την κάθαρση και να τον ξεπεράσουν. Αυτό κάνουμε και με την εγχείρηση, προσπαθούμε να απελευθερώσουμε την ένταση. Αλλά αν αυτό δεν γίνει με τον τρόπο της Κάθαρσης, ο πόνος δεν απελευθερώνεται και απλά επαναλαμβάνουμε την ίδια  ιστορία ξανά και ξανά.
Δεν είναι όμως η κάθαρση δύσκολο να επιτευχθεί; Νομίζω ότι για τους περισσότερους ανθρώπους είναι δύσκολο να μετατρέψουν το άγχος σε γέλιο, πόσο μάλλον τον πόνο.
ANNETTE GOODHEART: Φυσικά και είναι δύσκολο. Και μου πήρε πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα να το καταφέρω και εγώ η ίδια. Για παράδειγμα στην οικογένεια μου γελούσαμε, αλλά δεν μπορούσαμε να κλάψουμε. Έχω παλέψει με την κατάθλιψη σχεδόν ολόκληρη την ζωή μου και ακόμη παλεύω. Με είχαν παρενοχλήσει σεξουαλικά ως παιδάκι. Επίσης, με είχαν παρενοχλήσει συναισθηματικά βιώνοντας την αδιαφορία, το οποίο πιστεύω ότι είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί σε έναν άνθρωπο. Παντρεύτηκα ένα άτομο εθισμένο στο αλκοόλ, πέρασα ένα διαζύγιο και μεγάλωσα τα παιδιά μου μόνη μου. Πέρασα μερικά σοβαρά χειρουργεία, βίωσα τεράστιες ανακατατάξεις με το βάρος μου, και τώρα βιώνω την εμμηνόπαυση, που δεν βοηθάει την κατάθλιψη μου καθόλου.  Δεν είμαι αυτό που λένε “έξω καρδιά άνθρωπος”. Η ζωή μου δεν ήταν στρωμένη με ροδοπέταλα. Όμως γέλασα πολύ στην ζωή μου γιατί ήταν αναγκαίο να απελευθερώσω αυτόν τον πόνο.
Υποστηρίζετε  λοιπόν ότι αν εσείς μπορείτε να γελάσετε, μπορεί ο καθένας;
ANNETTE GOODHEART: Ναι το πιστεύω. Αντιλαμβάνομαι το γέλιο μέσω της εγχείρισης και αντιλαμβάνομαι το γέλιο μέσω της κατάθλιψης. Έχω πέσει σε βαθιά νερά. Έχω βιώσει αυτοκτονικές τάσεις. Αλλά οι άνθρωποι δεν θέλουν να τα ακούσουν αυτά. Με βλέπουν ως ένα άτομο που είναι συνεχώς χαρούμενο, αλλά δεν είναι η ουσία εκεί. Γελάω γιατί έχω μεγάλο πόνο και ντροπή. Υπήρχαν πολλές προσδοκίες από την οικογένεια μου, για το πώς πρέπει να είμαι, κάτι που δεν αποδέχτηκα και γι αυτό έχω τεράστια ενσυναίσθηση με ανθρώπους που βιώνουν παρόμοιες καταστάσεις.
Το κλάμα πώς συνδέεται με την Κάθαρση;
ANNETTE GOODHEART:  Αν έχεις γελάσει μέχρι δακρύων – κι όλοι το έχουμε κάνει- γνωρίζεις ότι δεν υπάρχει λεπτή γραμμή που τα διαχωρίζει, δεν μπορείς να αντιληφθείς που τελειώνει το ένα και που ξεκινάει το άλλο. Δούλευα τώρα το πρωί με μια κυρία που είχε ένα βαρύ κρύωμα. Τσέκαρα τι συνέβη τη μέρα που το απέκτησε και τι συνέβη την αμέσως προηγούμενη. Αποκαλύφθηκαν, λοιπόν, κάποια τραυματικά γεγονότα. Τα συζητήσαμε και έκλαιγε για περίπου μια ώρα και έφυγε νιώθοντας πολύ καλύτερα. Στην πραγματικότητα, το “κρύωμα” αυτό ήταν μια αντίδραση του σώματος σε αυτά τα γεγονότα, από την στιγμή που δεν προέκυπτε κλάμα. Κι αν το σκεφτείς- ο πόνος στον λαιμό, τα υγρά μάτια και ο βήχας συμπληρώνουν αυτήν την θεωρία. Αν δεν κλάψουμε εμείς για τον εαυτό μας, το σώμα μας θα βρει έναν άλλον τρόπο να το εξωτερικεύσει.
Υπάρχει κάποιος τρόπος να αντιμετωπίσουμε αυτά τα συμπτώματα πιο συνειδητά;
ANNETTE GOODHEART:  Αν έχεις πονεμένο λαιμό, μύτη που τρέχει και υγρά μάτια, μπορείς να σκεφτείς “Για ποιον λόγο πρέπει να κλάψω;” και μετά κλαις. Ή αν δεν βρίσκεις κάτι για να κλάψεις στο τώρα, ανέτρεξε στο παρελθόν σου. Έχω πολλά γεγονότα να σκεφτώ, τον θάνατο του πατέρα μου, το διαζύγιο μου. Μπορώ ακόμη να κλάψω πανεύκολα για τον παπαγαλάκι μου που πέθανε πριν 40 χρόνια.
Ένα από τα σεμινάρια σας έχει τον τίτλο: “Εσύ και το Τυχερό Αστείο Κοκαλάκι σου” Πιστεύετε ότι έχουμε ένα;
ANNETTE GOODHEART: Φυσικά και έχουμε, όμως μερικές φορές αποτελεί πρόκληση να το ανακαλύψουμε. Την πρώτη φορά που έκανα αυτό το σεμινάριο ήταν σε μια θρησκευτική οργάνωση, και είπα σε κάποιον παρευρισκόμενο “Να έχετε μια υπέροχη μέρα” και μου ανταπάντησε “Πάντα η ημέρα μου είναι υπέροχη!” Αυτή είναι η δεσπόζουσα συμπεριφορά των ανθρώπων που με παρακολουθούν και εξαντλούν τις θέσεις στα σεμινάρια μου. Παρά το γεγονός, ότι υποστηρίζω ότι το γέλιο προέρχεται από τον πόνο και είναι φυσιολογικό να πονάς. Κι αυτό είναι μια αποκάλυψη γι αυτούς, μιας και όσοι ακολουθούν και είναι μέσα στον πνευματικό κόσμο, πιστεύουν ότι η πνευματικότητα δεν περιέχει πόνο ή τουλάχιστον δεν τον αναγνωρίζει.
Φαίνεται να ξεχνούν ότι και ο Χρίστος βίωσε τον πόνο. Έχασε τον έλεγχο του με το χρήμα και τους χρηματιστές της εποχής και τους κυνήγησε με το μαστίγιο. Δεν μπορώ επίσης να αποδεχτώ το ότι δεν γελούσε, παρά το γεγονός ότι η Δυτική Θρησκεία, δεν αναγνωρίζει το γέλιο. Το περιοδικό “PLAYBOY” δέχτηκε τα περισσότερα αρνητικά μηνύματα για το εξώφυλλο του που απεικόνιζε τον Χριστό να γελάει, σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο εξώφυλλο είχε. Αυτό είναι εξωφρενικό αν σκεφτείς το περιεχόμενο αυτού του περιοδικού. Πώς μπορεί ο Χριστός που γελάει να αποτελεί την μεγαλύτερη απειλή από οποιαδήποτε άλλη εικόνα που είχαν δημοσιεύσει; Προφανώς αποτελεί απειλή.

Οι ιδεολογίες μας σαφώς είναι τελείως διαφορετικές από τις Ανατολικές φιλοσοφίες,  όπου συναντάς τον Χαμογελαστό Βούδα, τις αστείες ιστορίες των Σούφι, τους Ινδουιστές που πιστεύουν ότι το συμπάν δημιουργήθηκε κατά την διάρκεια ενός παιχνιδιού. Ή ακόμα την θεωρία των Βουδιστών που υποστηρίζει ότι αν γελάσεις για 10 λεπτά με το που ξυπνήσεις είναι σα να έχεις κάνει 8 ώρες βαθύ διαλογισμού.
Υπάρχει απίστευτη αντίσταση στο Δυτικό Πνευματικό κίνημα σήμερα στο να αναγνωρίσουν τον πόνο, διότι οι περισσότεροι που ασχολούνται με πνευματικά θέματα το κάνουν για να αποφύγουν αυτήν την αναγνώριση. Σε αυτές τις περιπτώσεις η θρησκεία λειτουργεί ως ναρκωτικό. Όμως ο πόνος αποτελεί χείρα βοηθείας στο να μας καθοδηγεί στο τι πρέπει να δώσουμε σημασία, για να αποφύγουμε κάτι καταστροφικό αργότερα. Είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης φύσης. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι δουλεύοντας πνευματικά δεν θα ξανά αισθανθούν τον πόνο. Μετά νιώθουν ξανά τον πόνο, και φοβούνται ότι κάτι έκαναν λάθος και καταλήγουν όχι μόνο πονεμένοι αλλά και ένοχοι. Ο φόβος ” του κάτι κάνω λάθος” είναι κάτι εκ διαμέτρου αντίθετο με το τι επιδιώκουν να πετύχουν σε πνευματικό επίπεδο. Οπότε παγιδεύονται μέσα στον φόβο, φοβούνται να γελάσουν, όταν η ειρωνεία είναι ότι το γέλιο θα τους απελευθερώσει από τον φόβο. Υπάρχει μια παροιμία που λέει ότι αν ο φόβος είναι η κλειδαριά, το γέλιο είναι το κλειδί.
Επίσης, ο φόβος, ο πόνος και η ενοχή δημιουργούν συναισθήματα απομόνωσης και αποσύνδεσης, όταν η πραγματικότητα είναι ότι όλοι είμαστε ΈΝΑ και η αποσύνδεση αποτελεί μια ψευδαίσθηση. Η τραγωδία είναι ότι δεν το αντιλαμβανόμαστε αυτό. Και πάλι το κλειδί είναι το γέλιο. Όταν γελάμε μαζί, βιώνουμε μια εμπειρία σύνδεσης. Οπότε για μένα, αυτό είναι πνευματικότητα- να βιώνουμε το παρόν μαζί, να βιώνουμε το εδώ και το τώρα μαζί, και να προχωράμε μαζί προς την κάθαρση.